PMU pigmenten moeten in Nederland voldoen aan de Europese REACH-regels voor tatoeage-inkt, die sinds 4 januari 2022 gelden, en sinds januari 2023 zijn ook Pigment Blue 15:3 en Pigment Green 7 verboden. Een goed pigment is steriel, heeft een volledig Nederlands- of Engelstalig etiket met batchnummer, en past bij de ondertoon van de huid waarin het komt. Dat laatste bepaalt hoe de kleur er over een jaar uitziet.

Dit artikel is voor wie PMU-specialist is of wil worden. We beginnen bij de regels, want daar maken beginners de duurste fouten, en eindigen bij de kleurleer die je in de praktijk nodig hebt.

Welke regels gelden er voor PMU pigmenten?

Voor pigmenten in permanente make-up gelden dezelfde regels als voor tatoeage-inkt. Sinds 4 januari 2022 beperkt de Europese REACH-verordening een lange lijst stoffen in tatoeage- en PMU-inkt, waaronder stoffen die kanker kunnen veroorzaken, allergieën opwekken of de huid irriteren. Voor twee veelgebruikte kleurstoffen, Pigment Blue 15:3 en Pigment Green 7, kregen fabrikanten een jaar extra. Sinds januari 2023 zijn ook die verboden. In Nederland waren beide al langer niet toegestaan, omdat we sinds 2003 eigen regels voor tatoeagekleurstoffen hadden.

Drie dingen die je als artist moet weten:

  • Er is geen goedgekeurde lijst: de NVWA publiceert geen lijst met toegestane inkten. Je moet zelf aan je leverancier vragen of een pigment aan de wet voldoet en waaruit dat blijkt.
  • De inkt moet steriel zijn: vrij van bacteriën, virussen en andere ziekteverwekkers.
  • Koop je buiten de EU, dan ben jij de importeur: dan ben je zelf verantwoordelijk voor de veiligheid van wat je in de huid van je klant zet.

Die laatste regel is de reden dat wij cursisten afraden om pigment op internationale marktplaatsen te bestellen. Het lijkt een besparing, maar je neemt een verantwoordelijkheid op je die je niet kunt controleren.

Zo lees je het etiket van een PMU pigment

Een pigment zonder volledig etiket gebruik je niet, hoe mooi de kleur ook is. Volgens de NVWA hoort er op het etiket in het Nederlands of Engels:

  • de tekst "Mengsel voor gebruik in tatoeages of permanente make-up"
  • de ingrediënten
  • het batchnummer
  • de houdbaarheidsdatum
  • naam en adres van de fabrikant of importeur in Nederland of Europa
  • een waarschuwing als er nikkel of chroom VI in zit

Het batchnummer is niet alleen voor de fabrikant. Volgens de hygiëne-eisen leg je per klant vast welke inkt je hebt gebruikt, zodat je bij een reactie kunt terugvinden van welke fabrikant en uit welke batch het pigment kwam. Het RIVM adviseert je klant die gegevens minstens zeven jaar te bewaren.

Organisch of anorganisch: wat is het verschil?

Anorganische pigmenten zijn minerale kleurstoffen, zoals ijzeroxiden. Ze geven aardse, warme tinten in bruin, rood en geel en zijn daarom de basis van veel wenkbrauwpigmenten. Veelal geschikt voor de rijpere huid of als 2e laag na een hybride mix. Organische pigmenten zijn koolstofverbindingen die helderdere, verzadigde kleuren mogelijk maken. Met organische pigmenten kun je de kleur vrij snel goed opbouwen en wordt vaak gebruikt voor de basis.

In de praktijk werk je meestal met mengsels. Een bruin wenkbrauwpigment is zelden één stof, maar een combinatie van rood, geel en een donkere component. Dat is precies waarom kleurleer ertoe doet: die componenten gedragen zich in de huid niet altijd hetzelfde. 

Ondertoon en kleurleer: warm, koel of neutraal

Het pigment dat je kiest moet passen bij de ondertoon van de huid, niet alleen bij de haarkleur. De ondertoon is de kleur onder het huidoppervlak. Bij een warme ondertoon zie je meer geel en goud, bij een koele meer roze en blauw, en bij een neutrale ondertoon een mix.

Pigment en huid mengen zich. Een koel bruin pigment op een koele huid kan na genezing te grijs ogen, een warm pigment op een warme huid juist te rood. Daarom werk je met modifiers: correctiepigmenten die je in kleine hoeveelheden toevoegt om een kleur bij te sturen.

  • Warme modifier (oranje of geel): om een te koel pigment te neutraliseren, zodat het minder snel grijs of blauwig wordt.
  • Koele modifier (groen of olijf): om rood te dempen bij een warme huid of bij een pigment met veel rood.

Het principe komt uit het kleurenwiel: tegenover elkaar liggende kleuren heffen elkaar op. De hoeveelheid is het lastige deel. Een paar druppels te veel en je corrigeert de verkeerde kant op. Dat leer je niet uit een tabel, maar door te kijken naar genezen resultaten. In de cursus Powder Brows besteden we daarom een groot deel van de lesdagen aan kleurleer, pigmentkeuze en kleurcorrectie, en zie je op de terugkomdag na 6 tot 8 weken hoe jouw keuze op je model is genezen.

Waarom worden wenkbrauwen rood, oranje, grijs of blauw?

Wenkbrauwen verkleuren meestal doordat het pigment niet bij de ondertoon paste, te diep is gezet, of doordat de componenten van een mengkleur niet even snel vervagen. Wat we in de praktijk het vaakst zien:

  • Grijs of blauwig: een te koel of te donker pigment, of pigment dat te diep in de huid zit. Diep geplaatst pigment schemert koeler door de huid heen.
  • Rood, roze of oranje: een te warm pigment op een warme huid, of een mengkleur waarvan de donkere component sneller is vervaagd dan het rood en geel.
  • Vlekkerig of ongelijk: vaak een kwestie van techniek, nazorg of huidtype, niet van het pigment zelf.

Een deel van die verkleuring zie je pas na maanden of jaren, en niet elke verschuiving is een fout van de artist. Zon, huidverzorging met zuren en het eigen afweersysteem spelen ook mee. Wat je als artist wel in de hand hebt, is je pigmentkeuze en je diepte. Wil je weten hoe dit er voor een klant uitziet, lees dan de nadelen van PMU wenkbrauwen en ons artikel over wenkbrauwen tatoeëren die mislukt zijn.

Houdbaarheid en opslag van PMU pigmenten

Gebruik een pigment nooit na de houdbaarheidsdatum op het etiket, en werk je voorraad af in de volgorde waarin die verloopt. Dat laatste is ook een eis uit de hygiëne-norm: inkten met een beperkte houdbaarheid gebruik je in volgorde van vervaldatum, en flacons die beschadigd of ingedroogd zijn gooi je weg.

Verder:

  • Giet per klant een kleine hoeveelheid in een steriel inktcupje. Steriele inktcups zijn verplicht.
  • Wat over is, gaat weg. Nooit terug in de fles.
  • Sluit flesjes direct na gebruik en bewaar ze zoals de fabrikant aangeeft, meestal koel en uit direct zonlicht.
  • Schud goed voor gebruik. Pigmentdeeltjes zakken uit, en een slecht gemengd flesje geeft een andere kleur dan je verwacht.

Waarom wij met Etalon pigmenten werken

In de PMU.nl Academy werken we met Etalon pigmenten, omdat je met een kleine set mengbare kleuren alle huidtypes en haarkleuren kunt behandelen. In het starterspakket van onze Powder Brows opleiding zitten 5 Etalon pigmenten ter waarde van ruim € 290, waaronder Light Blond, Medium Brown, Dark Brown en een modifier. Bij de Lip Blush opleiding zijn dat er 7, ter waarde van ruim € 357, voor alle lipkleuren en huidtinten.

Daar zit ook een mening achter: je wordt een betere artist met een paar pigmenten die je door en door kent dan met dertig flesjes waarvan je niet weet hoe ze genezen. Wie haar eigen set kent, kan beter voorspellen wat er over een jaar in de huid zit. Je kunt de opleidingen bekijken via de PMU.nl Academy, of eerst lezen welke PMU benodigdheden je verder nodig hebt.

Bronnen

Wil je kleurleer en pigmentkeuze leren aan de hand van echte, genezen resultaten? Bekijk de cursus Powder Brows of de cursus Lip Blush, of plan een gratis intake via contact.